„Pupa”, „g瑿a” i „造dka”, czyli s這wa - klucze w „Ferdydurke”

Gombrowicz pos逝guje si w Ferdydurke j瞛ykiem osobliwym i oryginalnym. Na u篡tek swego utworu i tre軼i, kt鏎e chce w nim wyrazi tworzy szereg poj耩-symboli maj帷ych mu to umo磧iwi. Z problemami spo貫cznymi i psychologicznymi rozprawia si za pomoc j瞛yka cia豉. „G瑿a”, „pupa” i „造dka” – tak brzmi poj璚ia, za pomoc kt鏎ych pisarz m闚i o zasadniczych dla swego dzie豉 kwestiach. Konstruuj帷 je odwo豉 si do najprostszych dozna fizycznych, interesuj go bowiem te cz窷ci cia豉, kt鏎e nie zosta造 symbolicznie uwznio郵one (jak g這wa czy serce) lub kt鏎e s wr璚z uwa瘸ne za niskie.

Gombrowiczowska „g瑿a” okre郵a wszystkie relacje mi璠zy lud幟i i oznacza wszelkie maski spo貫czne, kt鏎e s nam narzucane i kt鏎e przyjmujemy. „G瑿a” to kolejne formy – popadamy w nie, przyjmuj帷 spo貫czne konwenanse i stykaj帷 si z drugim cz這wiekiem.
[…] cz這wiek jest najg喚biej uzale積iony od swego odbicia w duszy drugiego cz這wieka […]
– twierdzi pisarz. To z kolei decyduje o tym, 瞠
[…]nie jeste鄉y samoistni, jeste鄉y tylko funkcj innych ludzi, musimy by takimi, jakimi nas widz […]
Zdaniem Gombrowicza nie jeste鄉y nigdy naturalni, autentyczni, zawsze gramy i udajemy, po prostu dlatego, 瞠 przed „g瑿” uciec si nie da –
nie ma ucieczki przed g瑿, jak tylko w inn g瑿.
Bohaterowie Ferdydurke przyjmuj r騜ne maski: szko豉 stara si przyprawi uczniom „g瑿” niewinno軼i i naturalno軼i, modni pisarze i publicy軼i narzucaj inteligenckiej rodzinie schemat nowoczesnej, wyzwolonej obyczajowo軼i, ziemianie – z kolei – narzucaj s逝瘺ie „g瑿” cham闚, s逝瘺a ziemianom „g瑿” pan闚. „G瑿a”, kt鏎ej wyrazem s kolejne formy, za ka盥ym razem fa連zuje ludzk natur, jest 廝鏚貫m z豉 i g逝poty.

„Pupa” w utworze Gombrowicza staje si symbolem zdziecinnienia. Od pocz徠ku 陰czy si ze wszystkimi sytuacjami, jakie wi捫 g堯wnego bohatera z profesorem Pimk. Ju od momentu, kiedy belfer zaczyna czyta jego powie嗆 i odpytuje niczym przy szkolnej tablicy, J霩io czuje, 瞠 co go
z ty逝 chwyci這 jak w kleszcze i przygwo寮zi這 na miejscu – dzieci璚a, infantylna pupa
. Wydaje mu si, 瞠 jest coraz mniejszy, Pimko cofa go w latach i zabiera do szko造, szko造, kt鏎a zupe軟ie paradoksalnie – jak si okazuje – zajmuje si „upupianiem” m這dzie篡, czyli narzucaniem uczniom formy infantylizuj帷ej. Pedagodzy posiadaj ca造 szereg metod, aby wydoby z uczni闚 鈍ie穎嗆 i naiwno嗆 m這dzie鎍z, zwan „鈍ie膨 i dzieci璚 pup”. „Upupianie” polega na narzucaniu uczniom „g瑿y” skromno軼i, czysto軼i i niewinno軼i.


Nastepna strona